OBELEŽENA OSAMDESETOGODIŠNJICA STRADANJA ŠABAČKIH JEVREJA I JEVREJA IZ TRANSPORTA KLADOVO – ŠABAC

Povodom obeležavanja osamdesetogodišnjice stradanja šabačkih Jevreja i Jevreja iz Transporta Kladovo-Šabac gradonačelnik Šapca dr Aleksandar Pajić danas se sastao u Gradskoj kući sa Njegovom ekselencijom gospodinom Nikolausom Luterotijem, ambasadorom Republike Austrije u Republici Srbiji i predstavnicima jevrejske opštine Novi Sad i jevrejske opštine Beograd. Nakon sastanka, zajedno su obišli postavku u Muzeju šabačkih Jevreja i izložbu posvećenu stradalim Jevrejima u Šapcu postavljenu na Trgu šabačkih žrtava.

,,Pre tačno 80 godina, čitava jedna zajednica ljudi koji su živeli ili privremeno boravili u našem gradu, postala je žrtva ideologije koja je zagovarala uništenje čitavih naroda. Zločin u Zasavici, koji se desio 12. i 13. oktobra 1941. godine, imao je kao rezultat smrt blizu 1000 ljudi, pripadnika romske i jevrejske zajednice. Svi ovi ljudi koji su živeli ili privremeno boravili u Šapcu, postali su žrtve surove realnosti Drugog svetskog rata. Današnje sećanje na žrtve Zasavice, ujedno je i sećanje na sve nedužno nastradale šabačke žrtve toga perioda, ali i opomena sadašnjim i budućim generacijama da se samo pravilnim odnosom prema sećanju iz prošlosti, mogu sprečiti slične situacije u budućnosti.Republika Austrija priznaje zločin koji se desio, ali isto tako priznaje i državljanstvo Jevrejima koji su bili državljani Republike Austrije u vreme Drugog svetskog rata. Nažalost, danas nemamo jevrejske porodice u Šapcu, ali negujemo kulturu sećanja sa izraženom emocijom prema ljudima koji su ostavili dubok trag u kulturi Grada Šapca”, rekao je gradonačelnik Pajić.

Nikolaus Luteroti, ambasadorom Republike Austrije u Republici Srbiji istakao je da mu je drago što se danas nalazi u Šapcu da se zajedno sećaju zločina nacizma i jevrejskih žrtava.

,,Radujem se obilasku postavke u Muzeju šabačkih Jevreja i izložbi posvećenoj stradalim Jevrejima postavljenoj na šabačkom trgu. Hteo bih da naglasim da su Jevreji iz Beča ovde kod vas tražili sigurnost koju su na kratko vreme i našli. Bitno je da se sećamo ovakvih događaja”, rekao je ambasador Luteroti.

V.d. direktor Narodnog muzeja u Šapcu Jovana Stojanac istakla je da je Muzej šabačkih Jevreja

originalan prostor jedne od najstarijih sefardskih sinagoga Srbije koja je izgrađena 1894. godine.

,,Nakon dešavanja posle Drugog svetskog rata prelazi u privatno vlasništvo da bi Grad naposletku otkupio objekat i predao ga Narodnom muzeju Šabac na upravu u čijem se sastavu nalazi. Sredstvima dobijenim na konkursima Ministarstva kulture i informisanja zgrada je revitalizovana, vraćeni su joj pređašnji izgled i struktura i pretvorena je u muzej koji je zamišljen kao multifunkcionalan prostor sa stalnom postavkom. Stalna postavka je posvećena nasleđu istaknutih šabačkih Jevreja kao i Jevrejima stradalim u Zasavici”, istakla je Stojanac.

Kustos Branislav Stanković, autor postavke u Muzeju šabačkih Jevreja istakao je da kultura sećanja govori da postoji tradicija iz koje se mi kao ljudi formiramo i razvijamo, i na osnovu tog sećanja formiramo svoj pogled na svet.

,,Zbog toga su ovakvi prostori, kao što je Muzej šabačkih Jevreja, izuzetno bitni kako bi naše sagledavanje sadašnjosti i naš pogled na budućnost bili ispravni, jer ako imamo kvalitetan kontakt sa prošlošću, možemo imati dobar odnos sa sadašnošću i zdrav pogled na budućnost. Zbog toga smo odlučili da ova postavka bude danas otvorena i bude oda našim nekadašnjim sugrađanima koji su živeli sa nama. Sećanje na naše pretke gajimo i danas i izuzetno smo ponosni što će svi koji budu dolazili u naš grad imati nov prostor gde će moći da se susretnu sa prošlošću našeg grada”, rekao je kustos Branislav Stanković.

Svečanim polaganjem venaca u Zasavici, zamenik gradonačelnika Blaža Knežević odao je počast stradalim Jevrejima i Romima, kao i Jevrejima iz Transporta Šabac – Kladovo koji su 12. i 13. oktobra 1941. godine streljani u okviru kaznenih mera okupatora.